به گزارش مفدا بم، سازمان بسیج علمی پژوهشی و فناوری، در راستای پاسخ به مطالعات بر حق رهبر فرزانه انقلاب تاسیس شد. ایشان دهه چهارم انقلاب را دهه عدالت و پیشرفت معرفی کردند. و در سخنرانی های متعدد خود تاکید ویژه بر فعالیتهای علمی و حرکتهای دانش بنیان دارند و به نوعی یکی از دغدغه های اصلی ایشان در دیدار با دولت مردان، اقشار نخبه جامعه و اساتید دانشگاه فراهم کردن زمینه های مساعد برای رشد جوانان ممتاز وبرتر جامعه بوده است.

ما کشور جوانی داریم و جوانان کشورمان از خلاقیت بسیار بالایی برخوردارند. معدل مدال ها و امتیازات ایران در عرصه مسابقات جهانی، مقام چهارم است. اما آیا همین دانش ها در عرصه رفاه ما اثر بخش بوده است؟ متاسفانه امروز جواب ما به این سوال ها منفی است و در واقع رتبه صنعتی ما ده درجه متفاوت از رتبه علمی کشورمان است چرا که ساز و کار مسیر صحیحی را برای نسل جوانمان در راستای تبدیل علم و دانش به فناوری و تولید ثروت تعریف نکرده ایم.

در این راستا همراه شدیم با دکتر قاسم سرگزی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بم، دریافت کننده جایزه دکتر کاظمی آشتیانی از بنیاد ملی نخبگان، صاحب طرح رتبه برتر منتخب سازمان بسیج علمی کشور که در این باره شرح می‌دهد.

خبر موفقیت طرح فناورانه طراحی و ساخت نانو راکتور هوشمند با قابلیت اندازه گیری سیستماتیک میزان سنجش جذب انواع گاز قابل کاربرد در سیستم دفاعی، بهداشت و سلامت، موجب افتخار خانواده دانشگاه علوم پزشکی بم است، ضمن تبریک بابت این موفقیت، لطفا در خصوص این طرح توضیح دهید؟

با توجه به پیشرفت تکنولوژی و ماشینی شدن، به تبع آن آلاینده های زیست محیطی هم زیاد شده است و یکی از خطرناک ترین آلاینده ها، آلاینده های گازی است که برای حل آن یک سری تفاهم نامه های بین المللی هم وجود دارد اما متاسفانه به پیشرفت چشمگیری در این زمینه نبوده است، امروزه با استفاده از فناوری نانو، یک سری نانو مواد و نانو ساختار ها هستند که این مواد آلاینده را به دام می‌اندازند اما یک چالش موجود، میزان اندازه گیری این آلاینده هاست که من یک نانو راکتور طراحی کردم که بتواند میزان آلاینده ها را سنجش کند، که شامل قسمت های منبع ذخیره، منبع جذب، سنسور اندازه گیری، صفحه نمایش و خب با یک سری برنامه نویسی ها که بتواند بطور کاربردی سنجش و اندازه گیری گاز های آلاینده را در سیستم های بهداشت و سلامت و همچنین در سیستم های تسلیحاتی و دفاعی، در انجا هم کاربرد دارد. به عنوان طرح برتر، انتخاب شد.

فناوری می تواند تبدیل دانش به ثروت باشد، خوشبختانه در طول سال های گذشته در این زمینه اتفاقات خوبی در کشور افتاده است، طرح شما چه هدفی دارد و چه کمکی به اقتصاد کشور می کند؟

پژوهش از ارکان اساسی توسعه و رشد یک جامعه است. جامعه‌ رو به توسعه نیازمند نهادهایی است که فرهنگ پژوهش را در مسیرهای خود به جریان بیندازند. ارتباط توسعه پایدار با ساختارهای علمی و پژوهشی جامعه، رابطه‌ای تنگاتنگ دارد که از خلال آن می‌توان از یافته‌ها و نظریات ارزشمند در جهت اهداف ملی بهره‌برداری کرد. فرهنگ تحقیقات به همراه خود نوعی آینده‌نگری را همراه دارد.

شناخت ظرفیت‌های علمی و پژوهشی می‌تواند در اشاعه و تقویت فرهنگ پژوهش موثر باشد. از سویی دیگر آموزش و پژوهش نقش موثری در بهبود عملکرد بنگاه های اقتصادی و افزایش درآمدزایی آنها نیز خواهد داشت و دولت باید با استفاده از راهکارهایی نظیر اعطای امتیازات و حمایت از بنگاه هایی که در امر پژوهش سرمایه گذاری می کنند، سایر بنگاه های اقتصادی را نیز به این موضوع مهم تشویق و ترغیب نماید. امسال توسط حضرت اقا، به عنوان سال کارافرینی و دانش بنیان معرفی شده است و طرح من نیز نه تنها میتواند که الاینده هارا سنجش کند بلکه میتواند با تولید انبوه و دانش بنیان ان میتواند ارز آوری برای کشور ما داشته باشد و در کشور خودمان نیز در مراکز فناوری تحقیقاتی دانشگاهی صنعتی دفاعی و... کاربرد دارد

بنیاد ملی نخبگان با هدف حمایت از فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، تسهیلات ویژه‌ای را در قالب اعتبار پژوهشی و اعتبار تجهیزات اعطا می‌نماید، این امتیازات را به منظور تشویق سایرین شرح دهید.

در چندسال اخیر در قشر تحصیل کرده به علت نبود کار و یا حتی درامد های پایین، انگیزه ها کاهش یافته است و با ریشه یابی بحث های متنوعی مطرح میگردد اما با جرات میتوانم بگویم که بنیاد نخبگان تنها بنیادی است که از صفر تا صد از انگیزه توانایی دانش افراد حمایت میکند! کدام بنیاد در هنگام تحصیل همه هزینه هارا میپردازد!؟ کدام بنیاد هنگام فارغ التحصیلی اشتغال در سازمان ها و نهاد ها و صنایع را فراهم میکند!؟ کدام بنیاد ردیف استخدامی برای هیئت علمی دارد!؟ از پژوهش ها و تحقیقات حمایت میکند، برای خرید دستگاه ها و تجهیزات کمک میکند، من هم اگر حمایت های بنیاد نخبگان نبود قطعا انگیزه لازم را نداشتم و به موفقیت دست پیدا نمیکردم. تلاش و زحمات ما، به برکت نظام جمهوری اسلامی به پشتوانه ی بنیاد ملی نخبگان به ثمر می نشیند و محصول این حمایت، تبدیل علم به ثروت است.

برخی از کمک هزینه ها شامل: کمک هزینه توانمندی آموزشی، کمک هزینه توانمندی کارآفرینی، اعتبار استفاده از تسهیلات شبکه آزمایشگاهی، کمک هزینه شرکت در مجامع علمی داخلی و خارجی، کمک هزینه اعزام به فرصت مطالعاتی داخلی و خارجی، بیمه تکمیلی درمان، هدیه ازدواج و همچنین تسهیلات ودیعه اجاره مسکن می‌شود.

طرح شهید احمدی روشن؛ به منظور تشکیل هسته پژوهشی/فناورانه براساس شیوه‌نامه حمایت از هسته‌های دانشجویی مسئله محور به برگزیدگان اهدا می‌شود. و طرح شهید بابایی به منظور حمایت از تیم‌های شرکت‌کننده در رویدادهای رقابتی مورد تائید بنیاد براساس شیوه‌نامه حمایت از رویدادهای رقابتی مسئله محور به تیم برگزیده اعطا می‌شود.

دانشگاه ها به عنوان منابع و مراجع اصلی آموزش های توسعه در جامعه، چه نگاهی به پژوهش دارند؟ و به نظر شما جایگاه پژوهش در جوامع چگونه است؟

نقش دانشگاه ها عموما بر محوریت کارکرد آموزش جریان داشته است. به تدریج با اهمیت یافتن سیاست علم در اوایل قرن بیستم، دانشگاه ها و پژوهشگاه ها وظیفه پژوهش را نیز عهده دار شدند. علاوه بر دو کارکرد محوری یادشده، کارکردهای دیگری نیز برای دانشگاه ها و پژوهشگاه ها مطرح شده که تحت عنوان ماموریت سوم شناخته می شوند.

هم زمان با افزایش اهمیت سیاست فناوری و نوآوری از اواسط قرن بیستم، توسعه فناوری توسط دانشگاه ها از طریق سازوکارهایی همچون همکاری با صنعت و تاسیس شرکت های زایشی دانشگاهی مورد توجه قرار گرفت. در سال های اخیر با متداول شدن نگاه نظام مند به نوآوری و سپس نظریه نظام های نوآوری، نقش دانشگاه ها و پژوهشگاه ها در نوآوری و خلق ثروت نیز اهمیت بیشتری یافته است.

اخیرا برخی محققان با مطرح کردن دانشگاه های توسعه گرا نقش دانشگاه ها و پژوهشگاه ها در توسعه نوآوری و کارآفرینی را فراتر از گذشته و به بیان دیگر ایفای نقش اجتماعی و اقتصادی بر اساس نیازهای جوامع پیرامونی خود دانسته اند. هم زمان با تحولات در نقش دانشگاه ها و پژوهشگاه ها، سیاست هایی نیز از طرف دولت ها برای تقویت کارکردهای آموزش، پژوهش و ماموریت سوم در کشورهای مختلف طراحی و اجرایی شده است.

دانشگاه ها باید پژوهش های کاربردی و هدفمند را در نظر بگیرند و از حالت تک بعدی خارج شود و در راستای رسالت خود بصورت کاربردی و کار افرینی اقدام کند. کار افرینی و نواوری نه تنها باعث ایجاد انگیزه می شود بلکه ان نتیجه در رقابت با کشور های پیشرفته جهان، سازنده تر خواهد بود.

باید زمینه سازی و فرهنگ سازی برای تولید دانش بنیانی انجام گیرد و سیستم آموزش باید در کنار پژوهش قدم بردارد این موضوع نه تنها در صنعت بلکه در خدمات سلامت و بهداشت بالینی پرستاری کشاورزی خودروسازی آموزشی و ... باید پیگیری شود تا اثرات بیشتری را شاهد باشیم

موفقیت در فعالیت های مربوط به کشاورزی، اقتصاد، صنایع و حتی فرهنگ به گونه‌ای به گسترش فعالیت‌های پژوهشی بستگی دارد چراکه پژوهش از محورهای مهمی است که آن را می توان ضامن پیشرفت و توسعه پایدار کشور نام برد به طوری که اگر پژوهش انجام نشود قطعه این دانش بشری نیز افزایشی نخواهد یافت و این سکون موجب رکود علم و توسعه خواهد شد.

سازمان بسیج علمی، پژوهشی و فناوری با هدف ایجاد یک حرکت امید بخش برای نسل جوان و شناسایی و رفع جلاء های موجود در ساز و کارهای ذکر شده تشکیل شده است. کاربرد پژوهش در برنامه های توسعه و خود اتکایی در کشور چیست؟

هفته پژوهش فرصتی است برای واکاوی و بازاندیشی دستاوردها و تاثیرات پژوهش در باب توسعه و آسیب شناسی چالش های اجتماعی که باید از این فرصت ها استفاده اصولی کرد. با رویکرد امروز بسیاری از ملت ها خواستار بهره مندی از تاثیرات پژوهش در جامعه هستند و توجه به میراث گران‌سنگ فرهنگ اسلامی و ایرانی در این موضوع می‌تواند با عطف به بهره مندی از موهبتهای انقلاب اسلامی به رشد همه جانبه منتج شود. پژوهش و تحقیق از ارکان اساسی توسعه و رشد جوامع است و جامعه رو به توسعه نیازمند نهادهایی است که فرهنگ پژوهش را در مسیرهای عقلایی به جریان بیندازد. ارتباط توسعه پایدار با ساختارهای علمی و پژوهشی جامعه راببطه تنگاتنگ دارد که از خلال آن می‌توان از یافته ها و نظریات ارزشمند برای نیل به اهداف کشور بهره برداری کرد.

ما ممکن است در حال حاضر ظرفیت های خیلی خوبی در بخش پژوهش داشته باشیم، ولی در جامعه استفاده نشود، در پایان پیشنهاد شما برای مسئولین در زمینه حمایت از طرح های نخبگان در جهت تبدیل علم به ثروت، چیست؟

مسئولین باید بیش از پیش از نخبگان و دانش مندان حمایت کنند، فرصت به ایده ها داده شود و انتظار نداشته باشند که همه مشکلات یکباره حل شود، حل باید محوری و سیستماتیک باشد و به قشر تحصیل کرده باید این فرصت بدهیم تا طرح های خود را بیان کنند.

دولت از نخبگانی که خلق ثروت کنند حمایت تام و تمام کند و در بنیاد نخبگان، علم و دانش به عمل و کالا تبدیل می‌شود تا بتواند در عرصه جامعه خود را نشان دهد بنیاد نخبگان یک مرکز و مجموعه‌ هماهنگ‌کننده بین همه دانشگاه‌ها و پارک علم و فناوری است. برای ساختن آینده ای روشن برای کشور عزیزمان، باید ایده‌های نخبگان را در عرصه عمل پیاده‌سازی کنیم تا بتوان آن را به تولید انبوه و سپس صادرات برسانیم. / انتهای پیام

خبرنگار مفدا بم: معصومه سدری زاده